🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:17:21 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मुञ्जमय (पुंलिङ्ग)

मुञ्ज (एक प्रकार का घास) + मय (एक दानव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामुञ्जमयःमुञ्जमयौमुञ्जमयाः
द्वितीयामुञ्जमयम्मुञ्जमयौमुञ्जमयान्
तृतीयामुञ्जमयेनमुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयैः
चतुर्थीमुञ्जमयायमुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयेभ्यः
पञ्चमीमुञ्जमयात् / मुञ्जमयाद्मुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयेभ्यः
षष्ठीमुञ्जमयस्यमुञ्जमययोःमुञ्जमयानाम्
सप्तमीमुञ्जमयेमुञ्जमययोःमुञ्जमयेषु
सम्बोधनहे मुञ्जमयहे मुञ्जमयौहे मुञ्जमयाः

अर्थ: मुञ्ज (एक प्रकार का घास) + मय (एक दानव)
English: made of Muñja-grass, Kull. on Mn. ii, 42.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मुञ्जमय (नपुंसकलिङ्ग)

मुञ्ज (एक प्रकार का घास) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामुञ्जमयम्मुञ्जमयेमुञ्जमयानि
द्वितीयामुञ्जमयम्मुञ्जमयेमुञ्जमयानि
तृतीयामुञ्जमयेनमुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयैः
चतुर्थीमुञ्जमयायमुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयेभ्यः
पञ्चमीमुञ्जमयात् / मुञ्जमयाद्मुञ्जमयाभ्याम्मुञ्जमयेभ्यः
षष्ठीमुञ्जमयस्यमुञ्जमययोःमुञ्जमयानाम्
सप्तमीमुञ्जमयेमुञ्जमययोःमुञ्जमयेषु
सम्बोधनहे मुञ्जमयहे मुञ्जमयेहे मुञ्जमयानि

अर्थ: मुञ्ज (एक प्रकार का घास) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)
English: made of Muñja-grass, Kull. on Mn. ii, 42.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें