🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:51:55 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मुष्कक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामुष्ककःमुष्ककौमुष्ककाः
द्वितीयामुष्ककम्मुष्ककौमुष्ककान्
तृतीयामुष्ककेणमुष्ककाभ्याम्मुष्ककैः
चतुर्थीमुष्ककायमुष्ककाभ्याम्मुष्ककेभ्यः
पञ्चमीमुष्ककात् / मुष्ककाद्मुष्ककाभ्याम्मुष्ककेभ्यः
षष्ठीमुष्ककस्यमुष्ककयोःमुष्ककाणाम्
सप्तमीमुष्ककेमुष्ककयोःमुष्ककेषु
सम्बोधनहे मुष्ककहे मुष्ककौहे मुष्ककाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: गोलीढ, झाटल, घण्टापाटलि, मोक्ष
English: a species of tree (the ashes of which are used as a cautery), Suśr.

📚 अमरकोश में:
• मोखा वृक्ष के नाम (२.४.३९) — पर्याय: गोलीढ, झाटल, घण्टापाटलि, मोक्ष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें