🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:26:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मृत्युक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामृत्युकःमृत्युकौमृत्युकाः
द्वितीयामृत्युकम्मृत्युकौमृत्युकान्
तृतीयामृत्युकेनमृत्युकाभ्याम्मृत्युकैः
चतुर्थीमृत्युकायमृत्युकाभ्याम्मृत्युकेभ्यः
पञ्चमीमृत्युकात् / मृत्युकाद्मृत्युकाभ्याम्मृत्युकेभ्यः
षष्ठीमृत्युकस्यमृत्युकयोःमृत्युकानाम्
सप्तमीमृत्युकेमृत्युकयोःमृत्युकेषु
सम्बोधनहे मृत्युकहे मृत्युकौहे मृत्युकाः

अर्थ: —
English: (ifc.) = मृत्यु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मृत्युक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामृत्युकम्मृत्युकेमृत्युकानि
द्वितीयामृत्युकम्मृत्युकेमृत्युकानि
तृतीयामृत्युकेनमृत्युकाभ्याम्मृत्युकैः
चतुर्थीमृत्युकायमृत्युकाभ्याम्मृत्युकेभ्यः
पञ्चमीमृत्युकात् / मृत्युकाद्मृत्युकाभ्याम्मृत्युकेभ्यः
षष्ठीमृत्युकस्यमृत्युकयोःमृत्युकानाम्
सप्तमीमृत्युकेमृत्युकयोःमृत्युकेषु
सम्बोधनहे मृत्युकहे मृत्युकेहे मृत्युकानि

अर्थ: —
English: (ifc.) = मृत्यु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें