🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:15:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मोचिन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप मोचि = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामोचिमोचिनीमोचीनि
द्वितीयामोचिमोचिनीमोचीनि
तृतीयामोचिनामोचिभ्याम्मोचिभिः
चतुर्थीमोचिनेमोचिभ्याम्मोचिभ्यः
पञ्चमीमोचिनःमोचिभ्याम्मोचिभ्यः
षष्ठीमोचिनःमोचिनोःमोचिनाम्
सप्तमीमोचिनिमोचिनोःमोचिषु
सम्बोधनहे मोचिन् / हे मोचिहे मोचिनीहे मोचीनि

अर्थ: —
English: setting free, liberating (See बन्ध-मोचिनी).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मोची (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप मोचि = सम्बोधन, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामोचीमोच्यौमोच्यः
द्वितीयामोचीम्मोच्यौमोचीः
तृतीयामोच्यामोचीभ्याम्मोचीभिः
चतुर्थीमोच्यैमोचीभ्याम्मोचीभ्यः
पञ्चमीमोच्याःमोचीभ्याम्मोचीभ्यः
षष्ठीमोच्याःमोच्योःमोचीनाम्
सप्तमीमोच्याम्मोच्योःमोचीषु
सम्बोधनहे मोचिहे मोच्यौहे मोच्यः

अर्थ: —
English: Hingtsha Repens, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें