🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:49:08 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

जिगर, या तद्गत प्रभावशालिता

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायकृत् / यकृद्यकृतीयकृन्ति
द्वितीयायकृत् / यकृद्यकृतीयकृन्ति / यकानि
तृतीयायक्ना / यकृतायकृद्भ्याम् / यकभ्याम्यकृद्भिः / यकभिः
चतुर्थीयक्ने / यकृतेयकृद्भ्याम् / यकभ्याम्यकृद्भ्यः / यकभ्यः
पञ्चमीयक्नः / यकृतःयकृद्भ्याम् / यकभ्याम्यकृद्भ्यः / यकभ्यः
षष्ठीयक्नः / यकृतःयक्नोः / यकृतोःयक्नाम् / यकृताम्
सप्तमीयकनि / यक्नि / यकृतियक्नोः / यकृतोःयकृत्सु / यकसु
सम्बोधनहे यकृत् / हे यकृद्हे यकृतीहे यकृन्ति

अर्थ: जिगर, या तद्गत प्रभावशालिता
संस्कृत: पर्याय: कालखण्ड

📚 अमरकोश में:
• यकृत् (जिगर) (२.६.६७) — पर्याय: कालखण्ड

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें