🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:05:08 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यद्वा (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायद्वायद्वेयद्वाः
द्वितीयायद्वाम्यद्वेयद्वाः
तृतीयायद्वयायद्वाभ्याम्यद्वाभिः
चतुर्थीयद्वायैयद्वाभ्याम्यद्वाभ्यः
पञ्चमीयद्वायाःयद्वाभ्याम्यद्वाभ्यः
षष्ठीयद्वायाःयद्वयोःयद्वानाम्
सप्तमीयद्वायाम्यद्वयोःयद्वासु
सम्बोधनहे यद्वेहे यद्वेहे यद्वाः

अर्थ: —
English: = बुद्धि, perception, mind, intelligence (?), L. य॑न्तवे (See under √ यम् below), यन्तव्य^, यन्ति &c. (See col

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें