🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:34:18 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यन्तृ (पुंलिङ्ग)

निदेशक, राज्यपाल, शासक

🔎 आपका लिखा रूप यन्ता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायन्तायन्तारौयन्तारः
द्वितीयायन्तारम्यन्तारौयन्तॄन्
तृतीयायन्त्रायन्तृभ्याम्यन्तृभिः
चतुर्थीयन्त्रेयन्तृभ्याम्यन्तृभ्यः
पञ्चमीयन्तुःयन्तृभ्याम्यन्तृभ्यः
षष्ठीयन्तुःयन्त्रोःयन्तॄणाम्
सप्तमीयन्तरियन्त्रोःयन्तृषु
सम्बोधनहे यन्तःहे यन्तारौहे यन्तारः

अर्थ: निदेशक, राज्यपाल, शासक
संस्कृत: सारथिः, हस्तिपकः · पर्याय: नियन्तृ, प्राजितृ, सूत, क्षन्त्रृ, सारथि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें