🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:48:02 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यवक्षार (पुंलिङ्ग)

जवाखार, शोरा, सज्जी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायवक्षारःयवक्षारौयवक्षाराः
द्वितीयायवक्षारम्यवक्षारौयवक्षारान्
तृतीयायवक्षारेणयवक्षाराभ्याम्यवक्षारैः
चतुर्थीयवक्षाराययवक्षाराभ्याम्यवक्षारेभ्यः
पञ्चमीयवक्षारात् / यवक्षाराद्यवक्षाराभ्याम्यवक्षारेभ्यः
षष्ठीयवक्षारस्ययवक्षारयोःयवक्षाराणाम्
सप्तमीयवक्षारेयवक्षारयोःयवक्षारेषु
सम्बोधनहे यवक्षारहे यवक्षारौहे यवक्षाराः

अर्थ: जवाखार, शोरा, सज्जी
संस्कृत: पर्याय: यवाग्रज, पाक्य

📚 अमरकोश में:
• जवाखार (२.९.१०८) — पर्याय: यवाग्रज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें