🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:32:58 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यशस्यु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायशस्युःयशस्यूयशस्यवः
द्वितीयायशस्युम्यशस्यूयशस्यून्
तृतीयायशस्युनायशस्युभ्याम्यशस्युभिः
चतुर्थीयशस्यवेयशस्युभ्याम्यशस्युभ्यः
पञ्चमीयशस्योःयशस्युभ्याम्यशस्युभ्यः
षष्ठीयशस्योःयशस्य्वोःयशस्यूनाम्
सप्तमीयशस्यौयशस्य्वोःयशस्युषु
सम्बोधनहे यशस्योहे यशस्यूहे यशस्यवः

अर्थ: —
English: seeking favour, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

यशस्यु (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायशस्युयशस्युनीयशस्यूनि
द्वितीयायशस्युयशस्युनीयशस्यूनि
तृतीयायशस्युनायशस्युभ्याम्यशस्युभिः
चतुर्थीयशस्युने / यशस्यवेयशस्युभ्याम्यशस्युभ्यः
पञ्चमीयशस्युनः / यशस्योःयशस्युभ्याम्यशस्युभ्यः
षष्ठीयशस्युनः / यशस्योःयशस्युनोः / यशस्य्वोःयशस्यूनाम्
सप्तमीयशस्युनि / यशस्यौयशस्युनोः / यशस्य्वोःयशस्युषु
सम्बोधनहे यशस्यु / हे यशस्योहे यशस्युनीहे यशस्यूनि

अर्थ: —
English: seeking favour, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें