🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:48:00 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यातुधान (पुंलिङ्ग)

भूतप्रेत, पिशाच

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायातुधानःयातुधानौयातुधानाः
द्वितीयायातुधानम्यातुधानौयातुधानान्
तृतीयायातुधानेनयातुधानाभ्याम्यातुधानैः
चतुर्थीयातुधानाययातुधानाभ्याम्यातुधानेभ्यः
पञ्चमीयातुधानात् / यातुधानाद्यातुधानाभ्याम्यातुधानेभ्यः
षष्ठीयातुधानस्ययातुधानयोःयातुधानानाम्
सप्तमीयातुधानेयातुधानयोःयातुधानेषु
सम्बोधनहे यातुधानहे यातुधानौहे यातुधानाः

अर्थ: भूतप्रेत, पिशाच
संस्कृत: पर्याय: राक्षस, कौणप, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप

📚 अमरकोश में:
• राक्षस के और नाम (१.१.७३) — पर्याय: पुण्यजन, नैरृत, यातु, रक्षस्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

यातुधान (नपुंसकलिङ्ग)

भूतप्रेत, पिशाच

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायातुधानम्यातुधानेयातुधानानि
द्वितीयायातुधानम्यातुधानेयातुधानानि
तृतीयायातुधानेनयातुधानाभ्याम्यातुधानैः
चतुर्थीयातुधानाययातुधानाभ्याम्यातुधानेभ्यः
पञ्चमीयातुधानात् / यातुधानाद्यातुधानाभ्याम्यातुधानेभ्यः
षष्ठीयातुधानस्ययातुधानयोःयातुधानानाम्
सप्तमीयातुधानेयातुधानयोःयातुधानेषु
सम्बोधनहे यातुधानहे यातुधानेहे यातुधानानि

अर्थ: भूतप्रेत, पिशाच
संस्कृत: पर्याय: राक्षस, कौणप, क्रव्याद्, क्रव्याद, अस्रप

📚 अमरकोश में:
• राक्षस के और नाम (१.१.७३) — पर्याय: पुण्यजन, नैरृत, यातु, रक्षस्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें