🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:12:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यातुहन् (पुंलिङ्ग)

यातु (यात्री, बटोही) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायातुहायातुहनौयातुहनः
द्वितीयायातुहनम्यातुहनौयातुघ्नः
तृतीयायातुघ्नायातुहभ्याम्यातुहभिः
चतुर्थीयातुघ्नेयातुहभ्याम्यातुहभ्यः
पञ्चमीयातुघ्नःयातुहभ्याम्यातुहभ्यः
षष्ठीयातुघ्नःयातुघ्नोःयातुघ्नाम्
सप्तमीयातुहनि / यातुघ्नियातुघ्नोःयातुहसु
सम्बोधनहे यातुहन्हे यातुहनौहे यातुहनः

अर्थ: यातु (यात्री, बटोही) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)
English: destroying witchcraft, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

यातुहन् (नपुंसकलिङ्ग)

यातु (यात्री, बटोही) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायातुहःयातुह्नी / यातुहनीयातुहानि
द्वितीयायातुहःयातुह्नी / यातुहनीयातुहानि
तृतीयायातुह्नायातुहोभ्याम्यातुहोभिः
चतुर्थीयातुह्नेयातुहोभ्याम्यातुहोभ्यः
पञ्चमीयातुह्नःयातुहोभ्याम्यातुहोभ्यः
षष्ठीयातुह्नःयातुह्नोःयातुह्नाम्
सप्तमीयातुह्नि / यातुहनियातुह्नोःयातुहःसु / यातुहस्सु
सम्बोधनहे यातुहःहे यातुह्नी / हे यातुहनीहे यातुहानि

अर्थ: यातु (यात्री, बटोही) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)
English: destroying witchcraft, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें