🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:21:35 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

यादृक्ष (पुंलिङ्ग)

जिस प्रकार का, जिसके समान, जिस प्रकृति का, जैसा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायादृक्षःयादृक्षौयादृक्षाः
द्वितीयायादृक्षम्यादृक्षौयादृक्षान्
तृतीयायादृक्षेणयादृक्षाभ्याम्यादृक्षैः
चतुर्थीयादृक्षाययादृक्षाभ्याम्यादृक्षेभ्यः
पञ्चमीयादृक्षात् / यादृक्षाद्यादृक्षाभ्याम्यादृक्षेभ्यः
षष्ठीयादृक्षस्ययादृक्षयोःयादृक्षाणाम्
सप्तमीयादृक्षेयादृक्षयोःयादृक्षेषु
सम्बोधनहे यादृक्षहे यादृक्षौहे यादृक्षाः

अर्थ: जिस प्रकार का, जिसके समान, जिस प्रकृति का, जैसा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

यादृक्ष (नपुंसकलिङ्ग)

जिस प्रकार का, जिसके समान, जिस प्रकृति का, जैसा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायादृक्षम्यादृक्षेयादृक्षाणि
द्वितीयायादृक्षम्यादृक्षेयादृक्षाणि
तृतीयायादृक्षेणयादृक्षाभ्याम्यादृक्षैः
चतुर्थीयादृक्षाययादृक्षाभ्याम्यादृक्षेभ्यः
पञ्चमीयादृक्षात् / यादृक्षाद्यादृक्षाभ्याम्यादृक्षेभ्यः
षष्ठीयादृक्षस्ययादृक्षयोःयादृक्षाणाम्
सप्तमीयादृक्षेयादृक्षयोःयादृक्षेषु
सम्बोधनहे यादृक्षहे यादृक्षेहे यादृक्षाणि

अर्थ: जिस प्रकार का, जिसके समान, जिस प्रकृति का, जैसा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें