🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:15:55 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

युज्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायुज्यःयुज्यौयुज्याः
द्वितीयायुज्यम्युज्यौयुज्यान्
तृतीयायुज्येनयुज्याभ्याम्युज्यैः
चतुर्थीयुज्याययुज्याभ्याम्युज्येभ्यः
पञ्चमीयुज्यात् / युज्याद्युज्याभ्याम्युज्येभ्यः
षष्ठीयुज्यस्ययुज्ययोःयुज्यानाम्
सप्तमीयुज्येयुज्ययोःयुज्येषु
सम्बोधनहे युज्यहे युज्यौहे युज्याः

अर्थ: —
English: connected, related, allied, RV.; AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

युज्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमायुज्यम्युज्येयुज्यानि
द्वितीयायुज्यम्युज्येयुज्यानि
तृतीयायुज्येनयुज्याभ्याम्युज्यैः
चतुर्थीयुज्याययुज्याभ्याम्युज्येभ्यः
पञ्चमीयुज्यात् / युज्याद्युज्याभ्याम्युज्येभ्यः
षष्ठीयुज्यस्ययुज्ययोःयुज्यानाम्
सप्तमीयुज्येयुज्ययोःयुज्येषु
सम्बोधनहे युज्यहे युज्येहे युज्यानि

अर्थ: —
English: connected, related, allied, RV.; AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें