🕉️ 22 November 2026, Sunday · 09:14:20 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रणधृष्ट (पुंलिङ्ग)

रण (संग्राम, समर) + धृष्ट (ढीठ, अक्खड़)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारणधृष्टःरणधृष्टौरणधृष्टाः
द्वितीयारणधृष्टम्रणधृष्टौरणधृष्टान्
तृतीयारणधृष्टेनरणधृष्टाभ्याम्रणधृष्टैः
चतुर्थीरणधृष्टायरणधृष्टाभ्याम्रणधृष्टेभ्यः
पञ्चमीरणधृष्टात् / रणधृष्टाद्रणधृष्टाभ्याम्रणधृष्टेभ्यः
षष्ठीरणधृष्टस्यरणधृष्टयोःरणधृष्टानाम्
सप्तमीरणधृष्टेरणधृष्टयोःरणधृष्टेषु
सम्बोधनहे रणधृष्टहे रणधृष्टौहे रणधृष्टाः

अर्थ: रण (संग्राम, समर) + धृष्ट (ढीठ, अक्खड़)
English: N. of various men, VP.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬