🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:52:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रण्वित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारण्वितःरण्वितौरण्विताः
द्वितीयारण्वितम्रण्वितौरण्वितान्
तृतीयारण्वितेनरण्विताभ्याम्रण्वितैः
चतुर्थीरण्वितायरण्विताभ्याम्रण्वितेभ्यः
पञ्चमीरण्वितात् / रण्विताद्रण्विताभ्याम्रण्वितेभ्यः
षष्ठीरण्वितस्यरण्वितयोःरण्वितानाम्
सप्तमीरण्वितेरण्वितयोःरण्वितेषु
सम्बोधनहे रण्वितहे रण्वितौहे रण्विताः

अर्थ: —
English: joyous, gay, RV. ii,3, 6 (only f. du. रण्विते, Sāy. = शब्दिते, स्तुते, or परस्-परं गच्छन्त्यौ ; cf. √ रण्व्).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

रण्वित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारण्वितम्रण्वितेरण्वितानि
द्वितीयारण्वितम्रण्वितेरण्वितानि
तृतीयारण्वितेनरण्विताभ्याम्रण्वितैः
चतुर्थीरण्वितायरण्विताभ्याम्रण्वितेभ्यः
पञ्चमीरण्वितात् / रण्विताद्रण्विताभ्याम्रण्वितेभ्यः
षष्ठीरण्वितस्यरण्वितयोःरण्वितानाम्
सप्तमीरण्वितेरण्वितयोःरण्वितेषु
सम्बोधनहे रण्वितहे रण्वितेहे रण्वितानि

अर्थ: —
English: joyous, gay, RV. ii,3, 6 (only f. du. रण्विते, Sāy. = शब्दिते, स्तुते, or परस्-परं गच्छन्त्यौ ; cf. √ रण्व्).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें