🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:26:30 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रथगृत्स (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारथगृत्सःरथगृत्सौरथगृत्साः
द्वितीयारथगृत्सम्रथगृत्सौरथगृत्सान्
तृतीयारथगृत्सेनरथगृत्साभ्याम्रथगृत्सैः
चतुर्थीरथगृत्सायरथगृत्साभ्याम्रथगृत्सेभ्यः
पञ्चमीरथगृत्सात् / रथगृत्साद्रथगृत्साभ्याम्रथगृत्सेभ्यः
षष्ठीरथगृत्सस्यरथगृत्सयोःरथगृत्सानाम्
सप्तमीरथगृत्सेरथगृत्सयोःरथगृत्सेषु
सम्बोधनहे रथगृत्सहे रथगृत्सौहे रथगृत्साः

अर्थ: —
English: a skilful charioteer, royal coachman (as a partic. character), VS.; AitBr. (-कृत्स्न॑, MaitrS.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬