🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:38:16 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रयिन्तम (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारयिन्तमःरयिन्तमौरयिन्तमाः
द्वितीयारयिन्तमम्रयिन्तमौरयिन्तमान्
तृतीयारयिन्तमेनरयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमैः
चतुर्थीरयिन्तमायरयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमेभ्यः
पञ्चमीरयिन्तमात् / रयिन्तमाद्रयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमेभ्यः
षष्ठीरयिन्तमस्यरयिन्तमयोःरयिन्तमानाम्
सप्तमीरयिन्तमेरयिन्तमयोःरयिन्तमेषु
सम्बोधनहे रयिन्तमहे रयिन्तमौहे रयिन्तमाः

अर्थ: —
English: (superl. of an unused form रयिन्; cf. Pāṇ. viii, 2, 17) possessing much property, very wealthy, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

रयिन्तम (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारयिन्तमत् / रयिन्तमद्रयिन्तमेरयिन्तमानि
द्वितीयारयिन्तमत् / रयिन्तमद्रयिन्तमेरयिन्तमानि
तृतीयारयिन्तमेनरयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमैः
चतुर्थीरयिन्तमस्मैरयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमेभ्यः
पञ्चमीरयिन्तमस्मात् / रयिन्तमस्माद्रयिन्तमाभ्याम्रयिन्तमेभ्यः
षष्ठीरयिन्तमस्यरयिन्तमयोःरयिन्तमेषाम्
सप्तमीरयिन्तमस्मिन्रयिन्तमयोःरयिन्तमेषु
सम्बोधनहे रयिन्तमत् / हे रयिन्तमद्हे रयिन्तमेहे रयिन्तमानि

अर्थ: —
English: (superl. of an unused form रयिन्; cf. Pāṇ. viii, 2, 17) possessing much property, very wealthy, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें