🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:13:07 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रसज्ञान (नपुंसकलिङ्ग)

भैषज्यविज्ञान

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारसज्ञानम्रसज्ञानेरसज्ञानानि
द्वितीयारसज्ञानम्रसज्ञानेरसज्ञानानि
तृतीयारसज्ञानेनरसज्ञानाभ्याम्रसज्ञानैः
चतुर्थीरसज्ञानायरसज्ञानाभ्याम्रसज्ञानेभ्यः
पञ्चमीरसज्ञानात् / रसज्ञानाद्रसज्ञानाभ्याम्रसज्ञानेभ्यः
षष्ठीरसज्ञानस्यरसज्ञानयोःरसज्ञानानाम्
सप्तमीरसज्ञानेरसज्ञानयोःरसज्ञानेषु
सम्बोधनहे रसज्ञानहे रसज्ञानेहे रसज्ञानानि

अर्थ: भैषज्यविज्ञान

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें