🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:12:54 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रात्र्यट (पुंलिङ्ग)

बेताल, पिशाच, भूत-प्रेत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारात्र्यटःरात्र्यटौरात्र्यटाः
द्वितीयारात्र्यटम्रात्र्यटौरात्र्यटान्
तृतीयारात्र्यटेनरात्र्यटाभ्याम्रात्र्यटैः
चतुर्थीरात्र्यटायरात्र्यटाभ्याम्रात्र्यटेभ्यः
पञ्चमीरात्र्यटात् / रात्र्यटाद्रात्र्यटाभ्याम्रात्र्यटेभ्यः
षष्ठीरात्र्यटस्यरात्र्यटयोःरात्र्यटानाम्
सप्तमीरात्र्यटेरात्र्यटयोःरात्र्यटेषु
सम्बोधनहे रात्र्यटहे रात्र्यटौहे रात्र्यटाः

अर्थ: बेताल, पिशाच, भूत-प्रेत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें