🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:15:21 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

रोषण (पुंलिङ्ग)

क्रोधी, चिड़चिड़ा, गुस्सैल, आवेशी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारोषणःरोषणौरोषणाः
द्वितीयारोषणम्रोषणौरोषणान्
तृतीयारोषणेनरोषणाभ्याम्रोषणैः
चतुर्थीरोषणायरोषणाभ्याम्रोषणेभ्यः
पञ्चमीरोषणात् / रोषणाद्रोषणाभ्याम्रोषणेभ्यः
षष्ठीरोषणस्यरोषणयोःरोषणानाम्
सप्तमीरोषणेरोषणयोःरोषणेषु
सम्बोधनहे रोषणहे रोषणौहे रोषणाः

अर्थ: क्रोधी, चिड़चिड़ा, गुस्सैल, आवेशी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

रोषण (नपुंसकलिङ्ग)

क्रोधी, चिड़चिड़ा, गुस्सैल, आवेशी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारोषणम्रोषणेरोषणानि
द्वितीयारोषणम्रोषणेरोषणानि
तृतीयारोषणेनरोषणाभ्याम्रोषणैः
चतुर्थीरोषणायरोषणाभ्याम्रोषणेभ्यः
पञ्चमीरोषणात् / रोषणाद्रोषणाभ्याम्रोषणेभ्यः
षष्ठीरोषणस्यरोषणयोःरोषणानाम्
सप्तमीरोषणेरोषणयोःरोषणेषु
सम्बोधनहे रोषणहे रोषणेहे रोषणानि

अर्थ: क्रोधी, चिड़चिड़ा, गुस्सैल, आवेशी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें