🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:11:36 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

लग्नसमय (पुंलिङ्ग)

लग्न (जुडा हुआ, चिपका हुआ) + समय (काल)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालग्नसमयःलग्नसमयौलग्नसमयाः
द्वितीयालग्नसमयम्लग्नसमयौलग्नसमयान्
तृतीयालग्नसमयेनलग्नसमयाभ्याम्लग्नसमयैः
चतुर्थीलग्नसमयायलग्नसमयाभ्याम्लग्नसमयेभ्यः
पञ्चमीलग्नसमयात् / लग्नसमयाद्लग्नसमयाभ्याम्लग्नसमयेभ्यः
षष्ठीलग्नसमयस्यलग्नसमययोःलग्नसमयानाम्
सप्तमीलग्नसमयेलग्नसमययोःलग्नसमयेषु
सम्बोधनहे लग्नसमयहे लग्नसमयौहे लग्नसमयाः

अर्थ: लग्न (जुडा हुआ, चिपका हुआ) + समय (काल)
English: = -काल, Pañcat.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें