🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:52:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

लज्जालु (पुंलिङ्ग)

विनयशील, शर्मीला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालज्जालुःलज्जालूलज्जालवः
द्वितीयालज्जालुम्लज्जालूलज्जालून्
तृतीयालज्जालुनालज्जालुभ्याम्लज्जालुभिः
चतुर्थीलज्जालवेलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
पञ्चमीलज्जालोःलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
षष्ठीलज्जालोःलज्जाल्वोःलज्जालूनाम्
सप्तमीलज्जालौलज्जाल्वोःलज्जालुषु
सम्बोधनहे लज्जालोहे लज्जालूहे लज्जालवः

अर्थ: विनयशील, शर्मीला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लज्जालु (स्त्रीलिङ्ग)

विनयशील, शर्मीला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालज्जालुःलज्जालूलज्जालवः
द्वितीयालज्जालुम्लज्जालूलज्जालूः
तृतीयालज्जाल्वालज्जालुभ्याम्लज्जालुभिः
चतुर्थीलज्जालवे / लज्जाल्वैलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
पञ्चमीलज्जालोः / लज्जाल्वाःलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
षष्ठीलज्जालोः / लज्जाल्वाःलज्जाल्वोःलज्जालूनाम्
सप्तमीलज्जालौ / लज्जाल्वाम्लज्जाल्वोःलज्जालुषु
सम्बोधनहे लज्जालोहे लज्जालूहे लज्जालवः

अर्थ: विनयशील, शर्मीला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लज्जालु (नपुंसकलिङ्ग)

विनयशील, शर्मीला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालज्जालुलज्जालुनीलज्जालूनि
द्वितीयालज्जालुलज्जालुनीलज्जालूनि
तृतीयालज्जालुनालज्जालुभ्याम्लज्जालुभिः
चतुर्थीलज्जालुने / लज्जालवेलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
पञ्चमीलज्जालुनः / लज्जालोःलज्जालुभ्याम्लज्जालुभ्यः
षष्ठीलज्जालुनः / लज्जालोःलज्जालुनोः / लज्जाल्वोःलज्जालूनाम्
सप्तमीलज्जालुनि / लज्जालौलज्जालुनोः / लज्जाल्वोःलज्जालुषु
सम्बोधनहे लज्जालु / हे लज्जालोहे लज्जालुनीहे लज्जालूनि

अर्थ: विनयशील, शर्मीला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें