🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:25:40 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

लज्जित (पुंलिङ्ग)

विनयशील, शर्मीला,लजाया हुआ,शर्मिन्दा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालज्जितःलज्जितौलज्जिताः
द्वितीयालज्जितम्लज्जितौलज्जितान्
तृतीयालज्जितेनलज्जिताभ्याम्लज्जितैः
चतुर्थीलज्जितायलज्जिताभ्याम्लज्जितेभ्यः
पञ्चमीलज्जितात् / लज्जिताद्लज्जिताभ्याम्लज्जितेभ्यः
षष्ठीलज्जितस्यलज्जितयोःलज्जितानाम्
सप्तमीलज्जितेलज्जितयोःलज्जितेषु
सम्बोधनहे लज्जितहे लज्जितौहे लज्जिताः

अर्थ: विनयशील, शर्मीला,लजाया हुआ,शर्मिन्दा
संस्कृत: पर्याय: ह्रीण, ह्रीत

📚 अमरकोश में:
• लजाया हुआ (३.१.९०) — पर्याय: ह्रीण, ह्रीत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लज्जित (नपुंसकलिङ्ग)

विनयशील, शर्मीला,लजाया हुआ,शर्मिन्दा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालज्जितम्लज्जितेलज्जितानि
द्वितीयालज्जितम्लज्जितेलज्जितानि
तृतीयालज्जितेनलज्जिताभ्याम्लज्जितैः
चतुर्थीलज्जितायलज्जिताभ्याम्लज्जितेभ्यः
पञ्चमीलज्जितात् / लज्जिताद्लज्जिताभ्याम्लज्जितेभ्यः
षष्ठीलज्जितस्यलज्जितयोःलज्जितानाम्
सप्तमीलज्जितेलज्जितयोःलज्जितेषु
सम्बोधनहे लज्जितहे लज्जितेहे लज्जितानि

अर्थ: विनयशील, शर्मीला,लजाया हुआ,शर्मिन्दा
संस्कृत: पर्याय: ह्रीण, ह्रीत

📚 अमरकोश में:
• लजाया हुआ (३.१.९०) — पर्याय: ह्रीण, ह्रीत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें