🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:08:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

लाभकृत् (पुंलिङ्ग)

लाभकारी, फायदेमंद

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालाभकृत् / लाभकृद्लाभकृतौलाभकृतः
द्वितीयालाभकृतम्लाभकृतौलाभकृतः
तृतीयालाभकृतालाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भिः
चतुर्थीलाभकृतेलाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भ्यः
पञ्चमीलाभकृतःलाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भ्यः
षष्ठीलाभकृतःलाभकृतोःलाभकृताम्
सप्तमीलाभकृतिलाभकृतोःलाभकृत्सु
सम्बोधनहे लाभकृत् / हे लाभकृद्हे लाभकृतौहे लाभकृतः

अर्थ: लाभकारी, फायदेमंद

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लाभकृत् (स्त्रीलिङ्ग)

लाभकारी, फायदेमंद

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालाभकृत् / लाभकृद्लाभकृतौलाभकृतः
द्वितीयालाभकृतम्लाभकृतौलाभकृतः
तृतीयालाभकृतालाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भिः
चतुर्थीलाभकृतेलाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भ्यः
पञ्चमीलाभकृतःलाभकृद्भ्याम्लाभकृद्भ्यः
षष्ठीलाभकृतःलाभकृतोःलाभकृताम्
सप्तमीलाभकृतिलाभकृतोःलाभकृत्सु
सम्बोधनहे लाभकृत् / हे लाभकृद्हे लाभकृतौहे लाभकृतः

अर्थ: लाभकारी, फायदेमंद

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लाभकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

लाभकारी, फायदेमंद

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालाभकृत् / लाभकृद्लाभकृतीलाभकृन्ति
द्वितीयालाभकृत् / लाभकृद्लाभकृतीलाभकृन्ति / लाभकानि
तृतीयालाभक्ना / लाभकृतालाभकृद्भ्याम् / लाभकभ्याम्लाभकृद्भिः / लाभकभिः
चतुर्थीलाभक्ने / लाभकृतेलाभकृद्भ्याम् / लाभकभ्याम्लाभकृद्भ्यः / लाभकभ्यः
पञ्चमीलाभक्नः / लाभकृतःलाभकृद्भ्याम् / लाभकभ्याम्लाभकृद्भ्यः / लाभकभ्यः
षष्ठीलाभक्नः / लाभकृतःलाभक्नोः / लाभकृतोःलाभक्नाम् / लाभकृताम्
सप्तमीलाभकनि / लाभक्नि / लाभकृतिलाभक्नोः / लाभकृतोःलाभकृत्सु / लाभकसु
सम्बोधनहे लाभकृत् / हे लाभकृद्हे लाभकृतीहे लाभकृन्ति

अर्थ: लाभकारी, फायदेमंद

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें