🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:22:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

लोककृत् (पुंलिङ्ग)

संसार के रचयिता

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालोककृत् / लोककृद्लोककृतौलोककृतः
द्वितीयालोककृतम्लोककृतौलोककृतः
तृतीयालोककृतालोककृद्भ्याम्लोककृद्भिः
चतुर्थीलोककृतेलोककृद्भ्याम्लोककृद्भ्यः
पञ्चमीलोककृतःलोककृद्भ्याम्लोककृद्भ्यः
षष्ठीलोककृतःलोककृतोःलोककृताम्
सप्तमीलोककृतिलोककृतोःलोककृत्सु
सम्बोधनहे लोककृत् / हे लोककृद्हे लोककृतौहे लोककृतः

अर्थ: संसार के रचयिता

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

लोककृत् (नपुंसकलिङ्ग)

संसार के रचयिता

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमालोककृत् / लोककृद्लोककृतीलोककृन्ति
द्वितीयालोककृत् / लोककृद्लोककृतीलोककृन्ति / लोककानि
तृतीयालोकक्ना / लोककृतालोककृद्भ्याम् / लोककभ्याम्लोककृद्भिः / लोककभिः
चतुर्थीलोकक्ने / लोककृतेलोककृद्भ्याम् / लोककभ्याम्लोककृद्भ्यः / लोककभ्यः
पञ्चमीलोकक्नः / लोककृतःलोककृद्भ्याम् / लोककभ्याम्लोककृद्भ्यः / लोककभ्यः
षष्ठीलोकक्नः / लोककृतःलोकक्नोः / लोककृतोःलोकक्नाम् / लोककृताम्
सप्तमीलोककनि / लोकक्नि / लोककृतिलोकक्नोः / लोककृतोःलोककृत्सु / लोककसु
सम्बोधनहे लोककृत् / हे लोककृद्हे लोककृतीहे लोककृन्ति

अर्थ: संसार के रचयिता
English: (also उलोक-क्°) making or creating free space, setting free, RV.; AV.; TS. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬