🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:49:22 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वक्रित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावक्रितःवक्रितौवक्रिताः
द्वितीयावक्रितम्वक्रितौवक्रितान्
तृतीयावक्रितेनवक्रिताभ्याम्वक्रितैः
चतुर्थीवक्रितायवक्रिताभ्याम्वक्रितेभ्यः
पञ्चमीवक्रितात् / वक्रिताद्वक्रिताभ्याम्वक्रितेभ्यः
षष्ठीवक्रितस्यवक्रितयोःवक्रितानाम्
सप्तमीवक्रितेवक्रितयोःवक्रितेषु
सम्बोधनहे वक्रितहे वक्रितौहे वक्रिताः

अर्थ: —
English: curved, crooked, bent, Amar.; Naiṣ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वक्रित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावक्रितम्वक्रितेवक्रितानि
द्वितीयावक्रितम्वक्रितेवक्रितानि
तृतीयावक्रितेनवक्रिताभ्याम्वक्रितैः
चतुर्थीवक्रितायवक्रिताभ्याम्वक्रितेभ्यः
पञ्चमीवक्रितात् / वक्रिताद्वक्रिताभ्याम्वक्रितेभ्यः
षष्ठीवक्रितस्यवक्रितयोःवक्रितानाम्
सप्तमीवक्रितेवक्रितयोःवक्रितेषु
सम्बोधनहे वक्रितहे वक्रितेहे वक्रितानि

अर्थ: —
English: curved, crooked, bent, Amar.; Naiṣ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें