🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:10:48 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वक्रिन् (पुंलिङ्ग)

कुटिल

🔎 आपका लिखा रूप वक्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावक्रीवक्रिणौवक्रिणः
द्वितीयावक्रिणम्वक्रिणौवक्रिणः
तृतीयावक्रिणावक्रिभ्याम्वक्रिभिः
चतुर्थीवक्रिणेवक्रिभ्याम्वक्रिभ्यः
पञ्चमीवक्रिणःवक्रिभ्याम्वक्रिभ्यः
षष्ठीवक्रिणःवक्रिणोःवक्रिणाम्
सप्तमीवक्रिणिवक्रिणोःवक्रिषु
सम्बोधनहे वक्रिन्हे वक्रिणौहे वक्रिणः

अर्थ: कुटिल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वक्रिन् (स्त्रीलिङ्ग)

कुटिल

🔎 आपका लिखा रूप वक्री = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावक्रीवक्रिनौवक्रिनः
द्वितीयावक्रिनम्वक्रिनौवक्रिनः
तृतीयावक्रिनावक्रिभ्याम्वक्रिभिः
चतुर्थीवक्रिनेवक्रिभ्याम्वक्रिभ्यः
पञ्चमीवक्रिनःवक्रिभ्याम्वक्रिभ्यः
षष्ठीवक्रिनःवक्रिनोःवक्रिनाम्
सप्तमीवक्रिनिवक्रिनोःवक्रिषु
सम्बोधनहे वक्रिन्हे वक्रिनौहे वक्रिनः

अर्थ: कुटिल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें