किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें
वचन (भाषण, उद्दागार) + अर्थ (आशय, प्रयोजन)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वचनार्थः | वचनार्थौ | वचनार्थाः |
| द्वितीया | वचनार्थम् | वचनार्थौ | वचनार्थान् |
| तृतीया | वचनार्थेन | वचनार्थाभ्याम् | वचनार्थैः |
| चतुर्थी | वचनार्थाय | वचनार्थाभ्याम् | वचनार्थेभ्यः |
| पञ्चमी | वचनार्थात् / वचनार्थाद् | वचनार्थाभ्याम् | वचनार्थेभ्यः |
| षष्ठी | वचनार्थस्य | वचनार्थयोः | वचनार्थानाम् |
| सप्तमी | वचनार्थे | वचनार्थयोः | वचनार्थेषु |
| सम्बोधन | हे वचनार्थ | हे वचनार्थौ | हे वचनार्थाः |
ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।