🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:51:10 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वधस्नु (पुंलिङ्ग)

वध (मार डालना, हत्या) + स्नु (स्ना + कु . "चोटी, सतह")

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावधस्नुःवधस्नूवधस्नवः
द्वितीयावधस्नुम्वधस्नूवधस्नून्
तृतीयावधस्नुनावधस्नुभ्याम्वधस्नुभिः
चतुर्थीवधस्नवेवधस्नुभ्याम्वधस्नुभ्यः
पञ्चमीवधस्नोःवधस्नुभ्याम्वधस्नुभ्यः
षष्ठीवधस्नोःवधस्न्वोःवधस्नूनाम्
सप्तमीवधस्नौवधस्न्वोःवधस्नुषु
सम्बोधनहे वधस्नोहे वधस्नूहे वधस्नवः

अर्थ: वध (मार डालना, हत्या) + स्नु (स्ना + कु . "चोटी, सतह")
English: wielding a deadly weapon, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वधस्नु (नपुंसकलिङ्ग)

वध (मार डालना, हत्या) + स्नु (स्नायु, कण्डरा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावधस्नुवधस्नुनीवधस्नूनि
द्वितीयावधस्नुवधस्नुनीवधस्नूनि
तृतीयावधस्नुनावधस्नुभ्याम्वधस्नुभिः
चतुर्थीवधस्नुने / वधस्नवेवधस्नुभ्याम्वधस्नुभ्यः
पञ्चमीवधस्नुनः / वधस्नोःवधस्नुभ्याम्वधस्नुभ्यः
षष्ठीवधस्नुनः / वधस्नोःवधस्नुनोः / वधस्न्वोःवधस्नूनाम्
सप्तमीवधस्नुनि / वधस्नौवधस्नुनोः / वधस्न्वोःवधस्नुषु
सम्बोधनहे वधस्नु / हे वधस्नोहे वधस्नुनीहे वधस्नूनि

अर्थ: वध (मार डालना, हत्या) + स्नु (स्नायु, कण्डरा)
English: wielding a deadly weapon, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें