🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:03:04 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वध्य (पुंलिङ्ग)

मारे जाने के योग्य, हत्या किये जाने के योग्य

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावध्यःवध्यौवध्याः
द्वितीयावध्यम्वध्यौवध्यान्
तृतीयावध्येनवध्याभ्याम्वध्यैः
चतुर्थीवध्यायवध्याभ्याम्वध्येभ्यः
पञ्चमीवध्यात् / वध्याद्वध्याभ्याम्वध्येभ्यः
षष्ठीवध्यस्यवध्ययोःवध्यानाम्
सप्तमीवध्येवध्ययोःवध्येषु
सम्बोधनहे वध्यहे वध्यौहे वध्याः

अर्थ: मारे जाने के योग्य, हत्या किये जाने के योग्य
संस्कृत: पर्याय: शीर्षछेद्य

📚 अमरकोश में:
• वध के योग्य (३.१.४५) — पर्याय: शीर्षच्छेद्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वध्य (नपुंसकलिङ्ग)

मारे जाने के योग्य, हत्या किये जाने के योग्य

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावध्यम्वध्येवध्यानि
द्वितीयावध्यम्वध्येवध्यानि
तृतीयावध्येनवध्याभ्याम्वध्यैः
चतुर्थीवध्यायवध्याभ्याम्वध्येभ्यः
पञ्चमीवध्यात् / वध्याद्वध्याभ्याम्वध्येभ्यः
षष्ठीवध्यस्यवध्ययोःवध्यानाम्
सप्तमीवध्येवध्ययोःवध्येषु
सम्बोधनहे वध्यहे वध्येहे वध्यानि

अर्थ: मारे जाने के योग्य, हत्या किये जाने के योग्य
संस्कृत: पर्याय: शीर्षछेद्य

📚 अमरकोश में:
• वध के योग्य (३.१.४५) — पर्याय: शीर्षच्छेद्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें