🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:19:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वन्यदमन (पुंलिङ्ग)

वन्य (बर्बर, जो पालतू या घरैलू न हो) + दमन (पालने वाला, दबाने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावन्यदमनःवन्यदमनौवन्यदमनाः
द्वितीयावन्यदमनम्वन्यदमनौवन्यदमनान्
तृतीयावन्यदमनेनवन्यदमनाभ्याम्वन्यदमनैः
चतुर्थीवन्यदमनायवन्यदमनाभ्याम्वन्यदमनेभ्यः
पञ्चमीवन्यदमनात् / वन्यदमनाद्वन्यदमनाभ्याम्वन्यदमनेभ्यः
षष्ठीवन्यदमनस्यवन्यदमनयोःवन्यदमनानाम्
सप्तमीवन्यदमनेवन्यदमनयोःवन्यदमनेषु
सम्बोधनहे वन्यदमनहे वन्यदमनौहे वन्यदमनाः

अर्थ: वन्य (बर्बर, जो पालतू या घरैलू न हो) + दमन (पालने वाला, दबाने वाला)
English: a species of Artemisia, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें