🕉️ 20 November 2026, Friday · 05:28:15 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वर्षणि (स्त्रीलिङ्ग)

वृष्टि

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावर्षणिःवर्षणीवर्षणयः
द्वितीयावर्षणिम्वर्षणीवर्षणीः
तृतीयावर्षण्यावर्षणिभ्याम्वर्षणिभिः
चतुर्थीवर्षणये / वर्षण्यैवर्षणिभ्याम्वर्षणिभ्यः
पञ्चमीवर्षणेः / वर्षण्याःवर्षणिभ्याम्वर्षणिभ्यः
षष्ठीवर्षणेः / वर्षण्याःवर्षण्योःवर्षणीनाम्
सप्तमीवर्षणौ / वर्षण्याम्वर्षण्योःवर्षणिषु
सम्बोधनहे वर्षणेहे वर्षणीहे वर्षणयः

अर्थ: वृष्टि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें