🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:25:26 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वलीभृत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावलीभृत् / वलीभृद्वलीभृतौवलीभृतः
द्वितीयावलीभृतम्वलीभृतौवलीभृतः
तृतीयावलीभृतावलीभृद्भ्याम्वलीभृद्भिः
चतुर्थीवलीभृतेवलीभृद्भ्याम्वलीभृद्भ्यः
पञ्चमीवलीभृतःवलीभृद्भ्याम्वलीभृद्भ्यः
षष्ठीवलीभृतःवलीभृतोःवलीभृताम्
सप्तमीवलीभृतिवलीभृतोःवलीभृत्सु
सम्बोधनहे वलीभृत् / हे वलीभृद्हे वलीभृतौहे वलीभृतः

अर्थ: —
English: curled, having curls (as hair), R. (B.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वलीभृत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावलीभृत् / वलीभृद्वलीभृतीवलीभृन्ति
द्वितीयावलीभृत् / वलीभृद्वलीभृतीवलीभृन्ति / वलीभानि
तृतीयावलीभ्ना / वलीभृतावलीभृद्भ्याम् / वलीभभ्याम्वलीभृद्भिः / वलीभभिः
चतुर्थीवलीभ्ने / वलीभृतेवलीभृद्भ्याम् / वलीभभ्याम्वलीभृद्भ्यः / वलीभभ्यः
पञ्चमीवलीभ्नः / वलीभृतःवलीभृद्भ्याम् / वलीभभ्याम्वलीभृद्भ्यः / वलीभभ्यः
षष्ठीवलीभ्नः / वलीभृतःवलीभ्नोः / वलीभृतोःवलीभ्नाम् / वलीभृताम्
सप्तमीवलीभनि / वलीभ्नि / वलीभृतिवलीभ्नोः / वलीभृतोःवलीभृत्सु / वलीभसु
सम्बोधनहे वलीभृत् / हे वलीभृद्हे वलीभृतीहे वलीभृन्ति

अर्थ: —
English: curled, having curls (as hair), R. (B.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें