🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:20:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वल्क (नपुंसकलिङ्ग)

कस्य नेत्वम्" वृक्ष की छाल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावल्कम्वल्केवल्कानि
द्वितीयावल्कम्वल्केवल्कानि
तृतीयावल्केनवल्काभ्याम्वल्कैः
चतुर्थीवल्कायवल्काभ्याम्वल्केभ्यः
पञ्चमीवल्कात् / वल्काद्वल्काभ्याम्वल्केभ्यः
षष्ठीवल्कस्यवल्कयोःवल्कानाम्
सप्तमीवल्केवल्कयोःवल्केषु
सम्बोधनहे वल्कहे वल्केहे वल्कानि

अर्थ: कस्य नेत्वम्" वृक्ष की छाल
संस्कृत: पर्याय: त्वच्, वल्कल, शल्क

📚 अमरकोश में:
• छाल (२.४.१२) — पर्याय: त्वच्, वल्कल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वल्क (पुंलिङ्ग)

कस्य नेत्वम्" मछली की खाल की परत या पपड़ी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावल्कःवल्कौवल्काः
द्वितीयावल्कम्वल्कौवल्कान्
तृतीयावल्केनवल्काभ्याम्वल्कैः
चतुर्थीवल्कायवल्काभ्याम्वल्केभ्यः
पञ्चमीवल्कात् / वल्काद्वल्काभ्याम्वल्केभ्यः
षष्ठीवल्कस्यवल्कयोःवल्कानाम्
सप्तमीवल्केवल्कयोःवल्केषु
सम्बोधनहे वल्कहे वल्कौहे वल्काः

अर्थ: कस्य नेत्वम्" मछली की खाल की परत या पपड़ी
संस्कृत: पर्याय: त्वच्, वल्कल, शल्क

📚 अमरकोश में:
• छाल (२.४.१२) — पर्याय: त्वच्, वल्कल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें