🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:50:26 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वल्लभतम (पुंलिङ्ग)

वल्लभ (प्यारा, अभिलषित) + तम (राहु का विशेषण)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावल्लभतमःवल्लभतमौवल्लभतमे
द्वितीयावल्लभतमम्वल्लभतमौवल्लभतमान्
तृतीयावल्लभतमेनवल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमैः
चतुर्थीवल्लभतमस्मैवल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमेभ्यः
पञ्चमीवल्लभतमस्मात् / वल्लभतमस्माद्वल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमेभ्यः
षष्ठीवल्लभतमस्यवल्लभतमयोःवल्लभतमेषाम्
सप्तमीवल्लभतमस्मिन्वल्लभतमयोःवल्लभतमेषु
सम्बोधनहे वल्लभतमहे वल्लभतमौहे वल्लभतमे

अर्थ: वल्लभ (प्यारा, अभिलषित) + तम (राहु का विशेषण)
English: most beloved, dearest, Bhartṛ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वल्लभतम (नपुंसकलिङ्ग)

वल्लभ (प्यारा, अभिलषित) + तम (अन्धकार)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावल्लभतमत् / वल्लभतमद्वल्लभतमेवल्लभतमानि
द्वितीयावल्लभतमत् / वल्लभतमद्वल्लभतमेवल्लभतमानि
तृतीयावल्लभतमेनवल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमैः
चतुर्थीवल्लभतमस्मैवल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमेभ्यः
पञ्चमीवल्लभतमस्मात् / वल्लभतमस्माद्वल्लभतमाभ्याम्वल्लभतमेभ्यः
षष्ठीवल्लभतमस्यवल्लभतमयोःवल्लभतमेषाम्
सप्तमीवल्लभतमस्मिन्वल्लभतमयोःवल्लभतमेषु
सम्बोधनहे वल्लभतमत् / हे वल्लभतमद्हे वल्लभतमेहे वल्लभतमानि

अर्थ: वल्लभ (प्यारा, अभिलषित) + तम (अन्धकार)
English: most beloved, dearest, Bhartṛ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें