🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:23:49 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वामध्वज (पुंलिङ्ग)

वाम (उलटा, विरुद्ध) + ध्वज (ध्वज, झण्डा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावामध्वजःवामध्वजौवामध्वजाः
द्वितीयावामध्वजम्वामध्वजौवामध्वजान्
तृतीयावामध्वजेनवामध्वजाभ्याम्वामध्वजैः
चतुर्थीवामध्वजायवामध्वजाभ्याम्वामध्वजेभ्यः
पञ्चमीवामध्वजात् / वामध्वजाद्वामध्वजाभ्याम्वामध्वजेभ्यः
षष्ठीवामध्वजस्यवामध्वजयोःवामध्वजानाम्
सप्तमीवामध्वजेवामध्वजयोःवामध्वजेषु
सम्बोधनहे वामध्वजहे वामध्वजौहे वामध्वजाः

अर्थ: वाम (उलटा, विरुद्ध) + ध्वज (ध्वज, झण्डा)
English: N. of an author, Cat.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬