🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:06:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वार्क्ष (पुंलिङ्ग)

वृक्षों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावार्क्षःवार्क्षौवार्क्षाः
द्वितीयावार्क्षम्वार्क्षौवार्क्षान्
तृतीयावार्क्षेणवार्क्षाभ्याम्वार्क्षैः
चतुर्थीवार्क्षायवार्क्षाभ्याम्वार्क्षेभ्यः
पञ्चमीवार्क्षात् / वार्क्षाद्वार्क्षाभ्याम्वार्क्षेभ्यः
षष्ठीवार्क्षस्यवार्क्षयोःवार्क्षाणाम्
सप्तमीवार्क्षेवार्क्षयोःवार्क्षेषु
सम्बोधनहे वार्क्षहे वार्क्षौहे वार्क्षाः

अर्थ: वृक्षों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वार्क्ष (नपुंसकलिङ्ग)

वृक्षों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावार्क्षम्वार्क्षेवार्क्षाणि
द्वितीयावार्क्षम्वार्क्षेवार्क्षाणि
तृतीयावार्क्षेणवार्क्षाभ्याम्वार्क्षैः
चतुर्थीवार्क्षायवार्क्षाभ्याम्वार्क्षेभ्यः
पञ्चमीवार्क्षात् / वार्क्षाद्वार्क्षाभ्याम्वार्क्षेभ्यः
षष्ठीवार्क्षस्यवार्क्षयोःवार्क्षाणाम्
सप्तमीवार्क्षेवार्क्षयोःवार्क्षेषु
सम्बोधनहे वार्क्षहे वार्क्षेहे वार्क्षाणि

अर्थ: वृक्षों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें