🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:34:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विक्रय (पुंलिङ्ग)

विक्री, बेचना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविक्रयःविक्रयौविक्रयाः
द्वितीयाविक्रयम्विक्रयौविक्रयान्
तृतीयाविक्रयेणविक्रयाभ्याम्विक्रयैः
चतुर्थीविक्रयायविक्रयाभ्याम्विक्रयेभ्यः
पञ्चमीविक्रयात् / विक्रयाद्विक्रयाभ्याम्विक्रयेभ्यः
षष्ठीविक्रयस्यविक्रययोःविक्रयाणाम्
सप्तमीविक्रयेविक्रययोःविक्रयेषु
सम्बोधनहे विक्रयहे विक्रयौहे विक्रयाः

अर्थ: विक्री, बेचना
संस्कृत: पर्याय: विपण

📚 अमरकोश में:
• बिक्री (२.९.८४) — पर्याय: विपण, संख्याएँ, बीस

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें