🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:18:25 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विगतासु (पुंलिङ्ग)

"निष्प्राण,मृतक"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविगतासुःविगतासूविगतासवः
द्वितीयाविगतासुम्विगतासूविगतासून्
तृतीयाविगतासुनाविगतासुभ्याम्विगतासुभिः
चतुर्थीविगतासवेविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
पञ्चमीविगतासोःविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
षष्ठीविगतासोःविगतास्वोःविगतासूनाम्
सप्तमीविगतासौविगतास्वोःविगतासुषु
सम्बोधनहे विगतासोहे विगतासूहे विगतासवः

अर्थ: "निष्प्राण,मृतक"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विगतासु (स्त्रीलिङ्ग)

"निष्प्राण,मृतक"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविगतासुःविगतासूविगतासवः
द्वितीयाविगतासुम्विगतासूविगतासूः
तृतीयाविगतास्वाविगतासुभ्याम्विगतासुभिः
चतुर्थीविगतासवे / विगतास्वैविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
पञ्चमीविगतासोः / विगतास्वाःविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
षष्ठीविगतासोः / विगतास्वाःविगतास्वोःविगतासूनाम्
सप्तमीविगतासौ / विगतास्वाम्विगतास्वोःविगतासुषु
सम्बोधनहे विगतासोहे विगतासूहे विगतासवः

अर्थ: "निष्प्राण,मृतक"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विगतासु (नपुंसकलिङ्ग)

"निष्प्राण,मृतक"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविगतासुविगतासुनीविगतासूनि
द्वितीयाविगतासुविगतासुनीविगतासूनि
तृतीयाविगतासुनाविगतासुभ्याम्विगतासुभिः
चतुर्थीविगतासुने / विगतासवेविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
पञ्चमीविगतासुनः / विगतासोःविगतासुभ्याम्विगतासुभ्यः
षष्ठीविगतासुनः / विगतासोःविगतासुनोः / विगतास्वोःविगतासूनाम्
सप्तमीविगतासुनि / विगतासौविगतासुनोः / विगतास्वोःविगतासुषु
सम्बोधनहे विगतासु / हे विगतासोहे विगतासुनीहे विगतासूनि

अर्थ: "निष्प्राण,मृतक"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬