🕉️ 22 November 2026, Sunday · 09:07:12 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विचर्मन् (पुंलिङ्ग)

कवचहीन,जिसके पास जिरह बख्तर न हो

🔎 आपका लिखा रूप विचर्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविचर्माविचर्माणौविचर्माणः
द्वितीयाविचर्माणम्विचर्माणौविचर्मणः
तृतीयाविचर्मणाविचर्मभ्याम्विचर्मभिः
चतुर्थीविचर्मणेविचर्मभ्याम्विचर्मभ्यः
पञ्चमीविचर्मणःविचर्मभ्याम्विचर्मभ्यः
षष्ठीविचर्मणःविचर्मणोःविचर्मणाम्
सप्तमीविचर्मणिविचर्मणोःविचर्मसु
सम्बोधनहे विचर्मन्हे विचर्माणौहे विचर्माणः

अर्थ: कवचहीन,जिसके पास जिरह बख्तर न हो

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विचर्मन् (स्त्रीलिङ्ग)

कवचहीन,जिसके पास जिरह बख्तर न हो

🔎 आपका लिखा रूप विचर्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविचर्माविचर्माणौविचर्माणः
द्वितीयाविचर्माणम्विचर्माणौविचर्म्णः
तृतीयाविचर्म्णाविचर्मभ्याम्विचर्मभिः
चतुर्थीविचर्म्णेविचर्मभ्याम्विचर्मभ्यः
पञ्चमीविचर्म्णःविचर्मभ्याम्विचर्मभ्यः
षष्ठीविचर्म्णःविचर्म्णोःविचर्म्णाम्
सप्तमीविचर्म्णि / विचर्मनिविचर्म्णोःविचर्मसु
सम्बोधनहे विचर्मन्हे विचर्माणौहे विचर्माणः

अर्थ: कवचहीन,जिसके पास जिरह बख्तर न हो

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें