🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:00:45 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विच्युत (पुंलिङ्ग)

अधःपतित, नीचे गिरा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविच्युतःविच्युतौविच्युताः
द्वितीयाविच्युतम्विच्युतौविच्युतान्
तृतीयाविच्युतेनविच्युताभ्याम्विच्युतैः
चतुर्थीविच्युतायविच्युताभ्याम्विच्युतेभ्यः
पञ्चमीविच्युतात् / विच्युताद्विच्युताभ्याम्विच्युतेभ्यः
षष्ठीविच्युतस्यविच्युतयोःविच्युतानाम्
सप्तमीविच्युतेविच्युतयोःविच्युतेषु
सम्बोधनहे विच्युतहे विच्युतौहे विच्युताः

अर्थ: अधःपतित, नीचे गिरा हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विच्युत (नपुंसकलिङ्ग)

अधःपतित, नीचे गिरा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविच्युतम्विच्युतेविच्युतानि
द्वितीयाविच्युतम्विच्युतेविच्युतानि
तृतीयाविच्युतेनविच्युताभ्याम्विच्युतैः
चतुर्थीविच्युतायविच्युताभ्याम्विच्युतेभ्यः
पञ्चमीविच्युतात् / विच्युताद्विच्युताभ्याम्विच्युतेभ्यः
षष्ठीविच्युतस्यविच्युतयोःविच्युतानाम्
सप्तमीविच्युतेविच्युतयोःविच्युतेषु
सम्बोधनहे विच्युतहे विच्युतेहे विच्युतानि

अर्थ: अधःपतित, नीचे गिरा हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें