🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:42:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विजन्मन् (पुंलिङ्ग)

हरामी, जौ अवैधरूप से उत्पन्न हुआ है

🔎 आपका लिखा रूप विजन्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविजन्माविजन्मानौविजन्मानः
द्वितीयाविजन्मानम्विजन्मानौविजन्मनः
तृतीयाविजन्मनाविजन्मभ्याम्विजन्मभिः
चतुर्थीविजन्मनेविजन्मभ्याम्विजन्मभ्यः
पञ्चमीविजन्मनःविजन्मभ्याम्विजन्मभ्यः
षष्ठीविजन्मनःविजन्मनोःविजन्मनाम्
सप्तमीविजन्मनिविजन्मनोःविजन्मसु
सम्बोधनहे विजन्मन्हे विजन्मानौहे विजन्मानः

अर्थ: हरामी, जौ अवैधरूप से उत्पन्न हुआ है

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विजन्मन् (स्त्रीलिङ्ग)

हरामी, जौ अवैधरूप से उत्पन्न हुआ है

🔎 आपका लिखा रूप विजन्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविजन्माविजन्मानौविजन्मानः
द्वितीयाविजन्मानम्विजन्मानौविजन्म्नः
तृतीयाविजन्म्नाविजन्मभ्याम्विजन्मभिः
चतुर्थीविजन्म्नेविजन्मभ्याम्विजन्मभ्यः
पञ्चमीविजन्म्नःविजन्मभ्याम्विजन्मभ्यः
षष्ठीविजन्म्नःविजन्म्नोःविजन्म्नाम्
सप्तमीविजन्म्नि / विजन्मनिविजन्म्नोःविजन्मसु
सम्बोधनहे विजन्मन्हे विजन्मानौहे विजन्मानः

अर्थ: हरामी, जौ अवैधरूप से उत्पन्न हुआ है

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें