🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:25:21 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वितर्दि (स्त्रीलिङ्ग)

आंगन में बना हुआ चौकोर चबूतरा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावितर्दिःवितर्दीवितर्दयः
द्वितीयावितर्दिम्वितर्दीवितर्दीः
तृतीयावितर्द्यावितर्दिभ्याम्वितर्दिभिः
चतुर्थीवितर्दये / वितर्द्यैवितर्दिभ्याम्वितर्दिभ्यः
पञ्चमीवितर्देः / वितर्द्याःवितर्दिभ्याम्वितर्दिभ्यः
षष्ठीवितर्देः / वितर्द्याःवितर्द्योःवितर्दीनाम्
सप्तमीवितर्दौ / वितर्द्याम्वितर्द्योःवितर्दिषु
सम्बोधनहे वितर्देहे वितर्दीहे वितर्दयः

अर्थ: आंगन में बना हुआ चौकोर चबूतरा
संस्कृत: पर्याय: वेदिका

📚 अमरकोश में:
• आँगन का चबूतरा (२.२.१६) — पर्याय: वेदिका

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬