🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:08:49 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विदर्भा (पुंलिङ्ग)

एक जिले का नाम, आधुनिक बरार

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविदर्भाःविदर्भौविदर्भाः
द्वितीयाविदर्भाम्विदर्भौविदर्भः
तृतीयाविदर्भाविदर्भाभ्याम्विदर्भाभिः
चतुर्थीविदर्भेविदर्भाभ्याम्विदर्भाभ्यः
पञ्चमीविदर्भःविदर्भाभ्याम्विदर्भाभ्यः
षष्ठीविदर्भःविदर्भोःविदर्भाम्
सप्तमीविदर्भिविदर्भोःविदर्भासु
सम्बोधनहे विदर्भाःहे विदर्भौहे विदर्भाः

अर्थ: एक जिले का नाम, आधुनिक बरार

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विदर्भा (स्त्रीलिङ्ग)

एक जिले का नाम, आधुनिक बरार

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविदर्भाविदर्भेविदर्भाः
द्वितीयाविदर्भाम्विदर्भेविदर्भाः
तृतीयाविदर्भयाविदर्भाभ्याम्विदर्भाभिः
चतुर्थीविदर्भायैविदर्भाभ्याम्विदर्भाभ्यः
पञ्चमीविदर्भायाःविदर्भाभ्याम्विदर्भाभ्यः
षष्ठीविदर्भायाःविदर्भयोःविदर्भाणाम्
सप्तमीविदर्भायाम्विदर्भयोःविदर्भासु
सम्बोधनहे विदर्भेहे विदर्भेहे विदर्भाः

अर्थ: एक जिले का नाम, आधुनिक बरार
English: N. of the capital city of V° (= Kuṇḍina), MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें