🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:16:32 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विदुस् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविदूःविदुसौविदुसः
द्वितीयाविदुसम्विदुसौविदुसः
तृतीयाविदुसाविदूर्भ्याम्विदूर्भिः
चतुर्थीविदुसेविदूर्भ्याम्विदूर्भ्यः
पञ्चमीविदुसःविदूर्भ्याम्विदूर्भ्यः
षष्ठीविदुसःविदुसोःविदुसाम्
सप्तमीविदुसिविदुसोःविदूःषु / विदूष्षु
सम्बोधनहे विदूःहे विदुसौहे विदुसः

अर्थ: —
English: wise, attentive, heedful, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विदुस् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविदुःविदुसीविदुांसि
द्वितीयाविदुःविदुसीविदुांसि
तृतीयाविदुसाविदुोभ्याम्विदुोभिः
चतुर्थीविदुसेविदुोभ्याम्विदुोभ्यः
पञ्चमीविदुसःविदुोभ्याम्विदुोभ्यः
षष्ठीविदुसःविदुसोःविदुसाम्
सप्तमीविदुसिविदुसोःविदुस्सु / विदुःसु
सम्बोधनहे विदुःहे विदुसीहे विदुांसि

अर्थ: —
English: wise, attentive, heedful, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें