🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:49:28 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वियद्गत (पुंलिङ्ग)

वियत् (आकाश, अन्तरिक्ष) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावियद्गतःवियद्गतौवियद्गताः
द्वितीयावियद्गतम्वियद्गतौवियद्गतान्
तृतीयावियद्गतेनवियद्गताभ्याम्वियद्गतैः
चतुर्थीवियद्गतायवियद्गताभ्याम्वियद्गतेभ्यः
पञ्चमीवियद्गतात् / वियद्गताद्वियद्गताभ्याम्वियद्गतेभ्यः
षष्ठीवियद्गतस्यवियद्गतयोःवियद्गतानाम्
सप्तमीवियद्गतेवियद्गतयोःवियद्गतेषु
सम्बोधनहे वियद्गतहे वियद्गतौहे वियद्गताः

अर्थ: वियत् (आकाश, अन्तरिक्ष) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)
English: moving or flying in the air, MBh.; Śiś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वियद्गत (नपुंसकलिङ्ग)

वियत् (आकाश, अन्तरिक्ष) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावियद्गतम्वियद्गतेवियद्गतानि
द्वितीयावियद्गतम्वियद्गतेवियद्गतानि
तृतीयावियद्गतेनवियद्गताभ्याम्वियद्गतैः
चतुर्थीवियद्गतायवियद्गताभ्याम्वियद्गतेभ्यः
पञ्चमीवियद्गतात् / वियद्गताद्वियद्गताभ्याम्वियद्गतेभ्यः
षष्ठीवियद्गतस्यवियद्गतयोःवियद्गतानाम्
सप्तमीवियद्गतेवियद्गतयोःवियद्गतेषु
सम्बोधनहे वियद्गतहे वियद्गतेहे वियद्गतानि

अर्थ: वियत् (आकाश, अन्तरिक्ष) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)
English: moving or flying in the air, MBh.; Śiś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें