🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:17:59 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

विहारिन् (पुंलिङ्ग)

मनोविनोदी या दिलबहलावा करने वाला

🔎 आपका लिखा रूप विहारी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविहारीविहारिणौविहारिणः
द्वितीयाविहारिणम्विहारिणौविहारिणः
तृतीयाविहारिणाविहारिभ्याम्विहारिभिः
चतुर्थीविहारिणेविहारिभ्याम्विहारिभ्यः
पञ्चमीविहारिणःविहारिभ्याम्विहारिभ्यः
षष्ठीविहारिणःविहारिणोःविहारिणाम्
सप्तमीविहारिणिविहारिणोःविहारिषु
सम्बोधनहे विहारिन्हे विहारिणौहे विहारिणः

अर्थ: मनोविनोदी या दिलबहलावा करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

विहारिन् (स्त्रीलिङ्ग)

मनोविनोदी या दिलबहलावा करने वाला

🔎 आपका लिखा रूप विहारी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाविहारीविहारिनौविहारिनः
द्वितीयाविहारिनम्विहारिनौविहारिनः
तृतीयाविहारिनाविहारिभ्याम्विहारिभिः
चतुर्थीविहारिनेविहारिभ्याम्विहारिभ्यः
पञ्चमीविहारिनःविहारिभ्याम्विहारिभ्यः
षष्ठीविहारिनःविहारिनोःविहारिनाम्
सप्तमीविहारिनिविहारिनोःविहारिषु
सम्बोधनहे विहारिन्हे विहारिनौहे विहारिनः

अर्थ: मनोविनोदी या दिलबहलावा करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें