🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:19:12 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वीचि (पुंलिङ्ग)

लहर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावीचिःवीचीवीचयः
द्वितीयावीचिम्वीचीवीचीन्
तृतीयावीचिनावीचिभ्याम्वीचिभिः
चतुर्थीवीचयेवीचिभ्याम्वीचिभ्यः
पञ्चमीवीचेःवीचिभ्याम्वीचिभ्यः
षष्ठीवीचेःवीच्योःवीचीनाम्
सप्तमीवीचौवीच्योःवीचिषु
सम्बोधनहे वीचेहे वीचीहे वीचयः

अर्थ: लहर
संस्कृत: पर्याय: भङ्ग, तरङ्ग, ऊर्मि

📚 अमरकोश में:
• लहर के नाम (१.१०.५) — पर्याय: भंग, तरंग, ऊर्मि, लहरों

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वीचि (स्त्रीलिङ्ग)

लहर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावीचिःवीचीवीचयः
द्वितीयावीचिम्वीचीवीचीः
तृतीयावीच्यावीचिभ्याम्वीचिभिः
चतुर्थीवीचये / वीच्यैवीचिभ्याम्वीचिभ्यः
पञ्चमीवीचेः / वीच्याःवीचिभ्याम्वीचिभ्यः
षष्ठीवीचेः / वीच्याःवीच्योःवीचीनाम्
सप्तमीवीचौ / वीच्याम्वीच्योःवीचिषु
सम्बोधनहे वीचेहे वीचीहे वीचयः

अर्थ: लहर
संस्कृत: पर्याय: भङ्ग, तरङ्ग, ऊर्मि
English: (prob. fr. वि + 2. अञ्च्) going or leading aside or astray, aberration, deceit, seduction, RV. x, 10, 6

📚 अमरकोश में:
• लहर के नाम (१.१०.५) — पर्याय: भंग, तरंग, ऊर्मि, लहरों

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें