🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:43:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वृद्धि (स्त्रीलिङ्ग)

विकास, वढ़ोत्तरी, वर्धन, सम्बर्धन

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावृद्धिःवृद्धीवृद्धयः
द्वितीयावृद्धिम्वृद्धीवृद्धीः
तृतीयावृद्ध्यावृद्धिभ्याम्वृद्धिभिः
चतुर्थीवृद्धये / वृद्ध्यैवृद्धिभ्याम्वृद्धिभ्यः
पञ्चमीवृद्धेः / वृद्ध्याःवृद्धिभ्याम्वृद्धिभ्यः
षष्ठीवृद्धेः / वृद्ध्याःवृद्ध्योःवृद्धीनाम्
सप्तमीवृद्धौ / वृद्ध्याम्वृद्ध्योःवृद्धिषु
सम्बोधनहे वृद्धेहे वृद्धीहे वृद्धयः

अर्थ: विकास, वढ़ोत्तरी, वर्धन, सम्बर्धन
संस्कृत: पर्याय: आह्वय

📚 अमरकोश में:
• बढ़ना (३.२.९) — पर्याय: स्फाति

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें