🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:45:51 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वेष्ट्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावेष्ट्यःवेष्ट्यौवेष्ट्याः
द्वितीयावेष्ट्यम्वेष्ट्यौवेष्ट्यान्
तृतीयावेष्ट्येनवेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्यैः
चतुर्थीवेष्ट्यायवेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्येभ्यः
पञ्चमीवेष्ट्यात् / वेष्ट्याद्वेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्येभ्यः
षष्ठीवेष्ट्यस्यवेष्ट्ययोःवेष्ट्यानाम्
सप्तमीवेष्ट्येवेष्ट्ययोःवेष्ट्येषु
सम्बोधनहे वेष्ट्यहे वेष्ट्यौहे वेष्ट्याः

अर्थ: —
English: = वेष्टनीय, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वेष्ट्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावेष्ट्यम्वेष्ट्येवेष्ट्यानि
द्वितीयावेष्ट्यम्वेष्ट्येवेष्ट्यानि
तृतीयावेष्ट्येनवेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्यैः
चतुर्थीवेष्ट्यायवेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्येभ्यः
पञ्चमीवेष्ट्यात् / वेष्ट्याद्वेष्ट्याभ्याम्वेष्ट्येभ्यः
षष्ठीवेष्ट्यस्यवेष्ट्ययोःवेष्ट्यानाम्
सप्तमीवेष्ट्येवेष्ट्ययोःवेष्ट्येषु
सम्बोधनहे वेष्ट्यहे वेष्ट्येहे वेष्ट्यानि

अर्थ: —
English: = वेष्टनीय, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें